رربورن كلاوس ميشائيل ( مترجم : كيكاوس جهاندارى )

123

نظام ايالات در دوره صفويه ( فارسى )

1113 ( - 2 - 1701 م . ) تا 1119 ( - 8 - 1707 م . ) چهار حاكم غير كرد به دنبال يكديگر در كردستان حكومت كردند . حداقل يكى از اين چهار تن گرجى بوده است . ميرزا - على اكبر منشى وقايع‌نگار گزارش مىدهد كه آنها در برخورد با اهالى دچار مشكلاتى بوده‌اند من جمله بدين علت كه با آداب و رسوم محلى آشنائى نداشته‌اند « 510 » . د - لرستان حكام لر كوچك كه از خاندان اتابكان بودند بر خلاف حكام اردلان به ناچار در سال 914 ( - 9 - 1508 م . ) به حكومت صفويه ملحق و منضم شدند . لرستان پس از فتح بغداد به دست شاه اسمعيل اول در قلمرو نفوذ دولت ايران قرار گرفته بود « 511 » . شاه در حين مراجعت از بغداد طبق خبر افضل التواريخ شاه رستم ، حاكم وقت آنجا را به عنوان حاكم « ولايت صدمره ، هارون‌آباد و سيلاخور » « 512 » در شغل خود تاييد كرد . وسعت ايالت وى طبق اظهار اسكندر منشى از شمال شرق تا جنوب غرب در حدود يكصد فرسنگ بود از بروجرد گرفته تا مرز عراق عرب و بغداد « 513 » كه در عين‌حال در تمام مدت حكومت صفويه سرحد كشور محسوب مىگرديد . هنگامى كه يكى از فرمانروايان لر در زمان شاه محمد ( 95 - 985 - 87 - 1578 م . ) به عثمانيها روى آورد و به آنها ملحق شد و بعدها نيز موقعى كه بغداد جزء متصرفات صفويه درآمد حكام لرستان توانستند به‌صورت موقت سرزمينهاى جسّان ، بدره و مندلى را كه معمولا از توابع بغداد بود جزو مستملكات خود به شمار آورند « 514 » .

--> ( 510 ) - حديقهء ناصرى ، ص 84 و بعد از آن . ( 511 ) - براى تمام مواردى كه اطلاعاتى بدون ذكر مأخذ آن به‌دست داده شده رجوع شود به دائرة المعارف اسلامى ، چاپ اول ، جلد سوم ، صفحهء 45 به بعد ، مقالهء لر و لر كوچك به قلم مينورسكى . ( 512 ) - افضل التواريخ ، جلد اول ، ص a 79 ، صد مره به‌جاى صيمره ( امروزه رودخانه‌اى است ) ذكر شده ؛ هارون‌آباد ، شاه‌آباد امروزى است ؛ سيلاخور : قبيله و سرزمينى است واقع در شمال خرم‌آباد ( رجوع شود به تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 537 ) . ( 513 ) - تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 469 . ( 514 ) - براى دورهء شاه محمد رجوع شود -